środa, 19 stycznia 2011

Łagry i lagry w literaturze - część 1

Temat: OBRAZ ŁAGRÓW I LAGRÓW W LITERATURZE. ANALIZA NA PODSTAWIE WYBRANYCH PRZYKŁADACH LITERACKICH..

Mój ojciec Jan Szembek urodził się w 1911 r. w rodzinie ziemiańskiej. W 1942 r. został zaaresztowany i osadzony w więzieniu w Tarnowie. W domu pozostawił żonę Wandę, z 3-letnią córką (w tym czasie ja i moja siostra bliźniacza właśnie oczekiwałyśmy przyjścia na ten świat). W połowie stycznia 1943 r. mój ojciec został przetransportowany do Auschwitz i osadzony w „zugang blok”, gdzie ochrzczono go numerem: 88369. Po 6-tygodniowym pobycie w Auschwitz 1 marca 1943 r. z grupą 648 więźniów został wyprowadzony do Birkenau. Opatrzność Boża sprawiła, że trafił do grupy więźniów, których z piekła przetransportowano do Oranienburga, gdzie przebywał do 1945 r. Po wojnie ojciec bardzo niechętnie rozmawiał na temat obozów koncentracyjnych. Koszmar tamtych dni sprawił, że mój ojciec już nigdy nie odzyskał straconego tam zdrowia. W latach 1955 - 1960 napisał wspomnienia […]. Uważam, że zbrodnią w stosunku do tych bezimiennych pomordowanych byłoby milczenie.” Maria Borcz, Źródło: Aschwitz 

1. Totalitaryzm
  Okres XX wieku przyniósł wydarzenia, które okazały się być jednymi z najbardziej tragicznych w dziejach ludzkości. Szukając przyczyn tego wielkiego dramatu, jakim były cierpienia milionów ludzi podczas dwóch wojen światowych (obozy koncentracyjne, planowe eksterminacje ludności za wielką skalę, miliony ofiar zbrodni komunizmu i faszyzmu), natrafiamy na zagadnienie totalitaryzmu. Powstałe wówczas systemy polityczne takie, jak stalinizm i nazizm, stworzyły model władzy sprawowanej autorytarnie. Władze totalitarne bezwzględnie kontrolowały życie osobiste człowieka i podporządkowują go odgórnym prawom, są oparte o rozbudowany system kontroli, oddziaływają poprzez strach i przemoc. Wydawać by się mogło, iż właśnie totalitaryzm, gratyfikujący zbrodnicze postępowanie władzy państwowej, jest jedną z głównych przyczyn tego, co się stało. To właśnie totalitarne systemy polityczne są współwinne za wojny i wszelkie konsekwencje z nimi związane. 

2. Wojna i jej konsekwencje - jako główne zagrożenie dla człowieka. 
Dziś chyba każdy ma podobne odczucia odnośnie wojny i zdajemy sobie sprawę, jak wielkim złem była I i II wojna światowa. Ta ostatnia wywarła niezatarte piętno na psychice każdego człowieka, który zmuszony był przejść przez to piekło, a choć minęło od tamtej pory wiele lat, pamięć o tragedii naszej ludzkości nie zginęła w naszej pamięci. Wojna jako czas pogardy, ohydy, hańby, cierpienia i nieszczęścia - zabrała niewinnym ludziom marzenia, miłość i wiarę w wartości moralne, odebrała poczucie bezpieczeństwa i nadzieję. Młodzi ludzie, którzy powinni kochać, studiować zostali zmuszeni do podjęcia walki, do zabijania, do życia w ciągłym strachu. W chwili nadejścia wojny pojawiły się informacje o najnowszym wynalazku wojennym – o obozach śmierci, gdzie bez reszty zabijano ludzi, pojedyncze jednostki, całe rodziny, a nawet narodu. 
   
3. Charakterystyka literatury wojennej.
  Jednym z głównych tematów w polskiej literaturze są obrazy wojen i jej realiów, pojęcie wojen sprawiedliwych i niesprawiedliwych, idealizacja wojen w imię wyższych celów czy patriotycznych obowiązków. Podobnie ma się sprawa z okresem II wojny światowej, kiedy w 1939 roku pojawiła się literatura czasu wojny i okupacji. Polska literatura wojenna jest bardzo obszerna. Wielu pisarzy osobiście doświadczyło pobytu w obozach okupacyjnych, co znalazło swe odbicie w ich utworach. Dzięki własnym przeżyciom mogli dokładnie opisać dramat więźniów, warunki życia, przyczyny pobytu, jak i obserwacje dotyczące ludzkich postaw w obozach. Okres wojenny był próbą, na jaką człowiek został wystawiony. Próbą, w której ukazane zostały słabości psychiczne i fizyczne ludzi. w utworach dokumentalnych i wspomnieniach, reportażach i biografiach, autorzy odsłaniali zjawisko degeneracji moralnej jednostki ludzkiej, w przerażający sposób ukazali w jaki sposób więzień stopniowo poddawany odpowiedniej tresurze traci jakąkolwiek wrażliwość moralną. 

4. Rozróżnienie pojęć lagry a łagry.
Lagry - organizowane przez władze hitlerowskie obozy koncentracyjne. Powstawały już od 1933 roku na terenie III Rzeszy oraz krajów przez nią okupowanych. Miejsca więzienia i odosobnienia, przymusowej i niewolniczej pracy oraz masowej zagłady ludzi. Służyły one przede wszystkim wyniszczeniu opozycji antyhitlerowskiej oraz odizolowaniu ludzi uznanych za groźnych bądź "nieprzydatnych". 

Łagry - radzieckie obozy odosobnienia i przymusowej pracy. Powstawały już od 1918 roku i pokryły gęstą siecią cały obszar ZSRR. Panowały tam nieludzkie warunki klimatyczne i bytowe, a wszystko w celu wyniszczenia ludności niewygodnej. Najczęściej obozy te znajdowały się na Syberii. Przez obozy przeszły miliony ludzi, a liczba ofiar dzięki skrzętnie skrywanym tajemnicom kremlowskich dygnitarzy, nawet w przybliżeniu do dziś nie została poznana. 
  W mojej prezentacji pragnę przedstawić obozy łagrów i lagrów, a przede wszystkim ukazać panujące w nich relacje ludzi poddanych niemiłosiernemu wyzyskowi. W tym okresie Europa była świadkiem dwóch typów obozów, łagrów i lagrów, gdzie człowieka „obozowy” został zmuszony do przekraczania swych możliwości zarówno psychicznych, jak i fizycznych. Czy człowiek wystawiony na taką próbę i wyniszczony przez okrucieństwo oraz tortury był w stanie zachować resztki człowieczeństwa? Okrutne i przepełnione bezlitosną nienawiścią obozy, po której jej przekroczeniu, więzień tracił ludzkie prawa i stawał się niewolnikiem.

5. Obozy pracy przymusowej dla Żydów w Wielkopolsce w latach okupacji hitlerowskiej (1941-1943)
- Anna Ziółkowska 
Przedmiotem niniejszej pracy są obozy pracy przymusowej zlokalizowane na obszarze Wielkopolski, a ściślej - województwa poznańskiego w granicach z kwietnia 1938 r., które w okresie okupacji zostało wcielone do Trzeciej Rzeszy, do nowo powstałej jednostki administracyjnej - Okręgu Kraju Warty.
Zadaniem tej rozprawy jest ukazanie w sposób analityczny polityki okupanta realizowanej wobec ludności żydowskiej, osadzonej w obozach pracy przymusowej w Wielkopolsce. Jest to próba przedstawienia zjawiska "obozu pracy" przy uwzględnieniu zarówno założeń ideologicznych nazizmu wobec Żydów, jak i czynnika gospodarczego, wymagającego pełnej mobilizacji i wykorzystania całej pozostającej do dyspozycji siły roboczej na rzecz Trzeciej Rzeszy.
 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz